Historia chińskiej porcelany i ceramiki

Historia chińskiego porcelanu zaczyna się od ceramiki, która istniała w Chinach tysiące lat przed porcelaną. Neolityczne społeczności już wytwarzały technicznie i wizualnie zaawansowane naczynia ceramiczne do przechowywania żywności, celów rytualnych i pochówków. Wysokotemperaturowa ceramika i kamionka szkliwiona rozwinęły się na długo przed dojrzałym porcelanem. Muzeum Brytyjskie datuje pierwszą produkcję porcelany w Chinach na około 600 rok n.e. Ceramika z okresu Tang, a zwłaszcza Song, poszerzyła zakres techniczny i estetyczny. W okresie Yuan i Ming Jingdezhen stał się coraz bardziej dominujący. Cesarskie piece z okresu Qing przesunęły dekorację i emaliowanie na wyższy poziom. Tradycyjna chińska terminologia nie dzieli kamionki i porcelany w taki sam sposób jak zachodnia klasyfikacja ceramiczna. Aby dowiedzieć się więcej o różnicy między ceramiką, kamionką a porcelanem, zacznij od przewodnika po chińskim porcelanie i ceramice.

Chińska ceramika przed porcelanem

Chińska ceramika zaczyna się tysiące lat przed porcelanem. Historia chińskiej ceramiki to sekwencja materiałów, pieców i rynków: gliny i mineralne szkliwa, rosnące temperatury wypalania i naczynia wytwarzane do codziennego użytku, celów rytualnych, pochówków, a później na potrzeby dworu i eksportu.

Neolityczne tradycje ceramiczne

Osadzone społeczności rolnicze w Chinach wytwarzały ceramikę w różnych regionach, a nie z jednej „kultury pochodzenia”. Malowane tradycje ceramiczne wzdłuż zlewiska rzeki Żółtej — w tym Yangshao i Majiayao — są reprezentatywne, ale nie wyczerpujące. Wschodnie i południowo-wschodnie Chiny neolityczne rozwinęły własne charakterystyczne tradycje czarnej i szarej ceramiki. Naczynia służyły do przygotowywania żywności, przechowywania, celów rytualnych i pochówków. Formy stały się bardziej kontrolowane, a malowane lub wypolerowane powierzchnie pokazują, że dekoracja była już częścią praktyki ceramicznej tysiące lat przed cesarskim porcelanem Jingdezhen. Stojąc przed malowanym dzbanem Majiayao, można zrozumieć aspekt chronologiczny: to jest chińska ceramika, nie porcelan.

*Malowany dzban z ziemi, tradycja Majiayao, faza Machang, ok. 2300–2000 p.n.e. The Metropolitan Museum of Art, Domena Publiczna.*

Przegląd neolitycznego okresu w Chinach przez The Metropolitan Museum of Art podkreśla regionalną różnorodność: malowane wyroby w zlewisku rzeki Żółtej i inne tradycje ceramiczne wschodnich i południowych Chin. Żadna neolityczna kultura nie reprezentuje wszystkich chińskich naczyń ceramicznych.

Dynastie Shang i Zhou: ceramika wysokopiecowa i szkliwa

Okresy Shang i Zhou (ok. 1600–256 p.n.e.) są ważne, ponieważ wyznaczają drogę technologiczną w kierunku porcelany, a nie dlatego, że ją „wynalazły”. Temperatury w piecach wzrosły. Ciała ceramiczne stały się gęstsze. Pojawiły się wczesne wysokopiecowe szkliwa. Niektóre naczynia ceramiczne przejęły formy z współczesnych tradycji brązowych, co przypomina, że ceramika była częścią szerszej kultury materialnej rytuału i wystawiania. Warsztaty eksperymentowały z surowcami i atmosferami wypalania. Historyczne studium ceramiki w Met identyfikuje wysokopiecową kamionkę i wysokopiecowe szkliwo jako główne osiągnięcia okresu Shang. Nie jest to równoznaczne z twierdzeniem, że „wyroby Shang to porcelana”. W zachodniej terminologii ceramicznej porcelana to późniejsza, bardziej specyficzna klasa wysokopiecowych, zazwyczaj białych i często zeszklonych wyrobów. Shangowska wysokopiecowa kamionka jest wcześniejszym krokiem na tej samej drabinie technologicznej: ciepło, gęstość ciała i szkliwo, a nie nagły przemysł białej przezroczystej porcelany.

Ceramika Han i rozwijająca się technologia pieców

Ceramika Han (206 p.n.e.–220 n.e.) kontynuuje tę ścieżkę technologiczną. Produkcja się skali. Ołowiane szkliwa na glinie stały się ważne, w tym ceramika pogrzebowa wykonana dla grobowców. Wysokopiecowe wyroby z południa kontynuowały produkcję. Specjalizacja wzrosła: więcej warsztatów, więcej różnych typów szkliw i ciał ceramicznych, więcej przedmiotów wykonanych na pogrzeb oraz na użytkowanie codzienne. Hanowskie piece nie produkowały błękitno-białej porcelany z Jingdezhen, ale należą do historii chińskiej ceramiki, ponieważ duże wypalanie, chemia szkliw i organizacja warsztatów były już w ruchu.

Dynastie Sui i Tang: Pojawienie się porcelany

Porcelana około 600 roku n.e.

Muzeum Brytyjskie datuje pierwszą produkcję porcelany w Chinach na około 600 rok n.e. Terminologia ceramiczna i granica między wysokopiecową kamionką a porcelaną nie są uniwersalne, a chińska historyczna terminologia nie zawsze dzieli te kategorie w sposób, w jaki robią to współczesne zachodnie etykiety muzealne.

W zachodniej terminologii ceramicznej porcelana jest zazwyczaj rozumiana jako wysokopiecowa, zeszklona, zazwyczaj biała i często przezroczysta, gdy jest wystarczająco cienka. Ta definicja jest narzędziem dla zwiedzających, a nie twierdzeniem, że każdy wysokopiecowy wyrób Sui–Tang wygląda jak późniejsza błękitno-biała porcelana z Jingdezhen. Dla różnicy między ceramiką, kamionką i porcelaną, nadal obowiązuje strona z terminologią.

Tang sancai i różnorodność ceramiki Tang

*Sancai* jest kojarzone z „trzema kolorami”, choć rzeczywiste palety się różnią. Jest to ołowiane szkliwo na glinie, nie porcelana. Wyroby są szczególnie kojarzone z obiektami pogrzebowymi Tang. Typowe kolory obejmują zielony, bursztynowy lub brązowy, kremowy i czasem niebieski. Figury, zwierzęta i naczynia były wykonywane dla grobowców. Niektóre kosmopolityczne formy odzwierciedlają kontakty z metalurgią i handlem środkowo- i zachodnioazjatyckim. Met zauważa, że ołowiane szkliwa Tang sancai były szeroko stosowane na obiektach pogrzebowych pod koniec VII i na początku VIII wieku, podczas gdy niektóre kształty ujawniają wpływ handlu z zachodnią Azją. Poniższa amfora jest przydatna, ponieważ sam kształt niesie ze sobą tę łączność z Jedwabnym Szlakiem: ceramika Tang plus wymiana plus technologia szkliwa pogrzebowego, bez sugerowania, że sancai jest wczesną porcelaną.!

*Amfora zdobiona emalią sancai, dynastia Tang, koniec VII wieku. Jej forma odzwierciedla kontakty z zachodnią Azją. Metropolitan Museum of Art, domena publiczna.*

Kultura ceramiczna epoki Tang była różnorodna. Sancai to słynna tradycja funeralna w ramach szerszego pola białych naczyń, celadonów i wczesnej porcelany. Traktowanie sancai jako „porcelany Tang” zaciera właśnie tę różnicę, którą ta chronologia stara się zachować.

Białe naczynia, celadony i rozwijający się handel

Oprócz sancai, warsztaty Tang udoskonaliły białe naczynia i południowe tradycje celadonu, w tym Yue i pokrewne wysokowypalane kamionki zielonej glazury. Technologia wysokowypalanej ceramiki – ciało, glazura i kontrola pieca – była już systemem zarówno komercyjnym, jak i technicznym. Połączenia handlowe Chin z epoki Tang przeniosły chińską ceramikę do innych części Azji i świata islamskiego. Ta cyrkulacja jest fundamentem, ale jeszcze nie późniejszym systemem morskim porcelany z epoki Ming. Masowy globalny eksport porcelany w sensie z epoki Ming i Qing nie przybrał jeszcze tej późniejszej formy. Met dokumentuje produkcję porcelany z okresu Sui-Tang i wymianę ceramiczną wzdłuż sieci Jedwabnego Szlaku. Piece Tang dostarczyły technologicznego i komercyjnego fundamentu dla regionalnej doskonałości Song i późniejszego skupienia w Jingdezhen.

Dynastia Song: Regionalne Piece i Doskonałość Ceramiczna

Dynastia Song (960–1279) jest ważna, ponieważ wiele systemów pieców osiągnęło jednocześnie wysoki poziom kontroli technicznej i estetycznej. Nie jest to katalog „słynnych pieców” i nie jest to twierdzenie, że ceramika Song jest uniwersalnie szczytem chińskiego smaku. Wiele wyrobów Song później stało się bardzo wpływowe i cenione. Historycznym punktem jest specjalizacja regionalna: charakterystyczne gliny, glazury i systemy wypalania, a nie jeden całkowicie dominujący ośrodek produkcyjny.

Krajobraz specjalistycznych regionalnych pieców

Produkcja ceramiczna Song była krajobrazem ważnych regionalnych systemów pieców. Reprezentatywne tradycje obejmują Ding, Ru, Guan, Jun, Longquan, Jian, Cizhou i Jingdezhen *qingbai*. Ta lista nie jest kompletną obiektywną taksonomią i nie powinna być redukowana do późniejszego grupowania kolekcjonerów „pięciu słynnych pieców Song”. Ru, Guan, Ge, Ding i Jun mają swoje własne późniejsze historyczne i kolekcjonerskie konteksty. Dla tej historii chińskiej ceramiki, użytecznym modelem jest specjalizacja regionalna plus charakterystyczne gliny, glazury i systemy wypalania. Longquan, Jian, Cizhou, Ding, Ru, Jun i *qingbai* mogą współistnieć w tym samym stuleciu bez jednej listy zastępowania innych. Inne centra ceramiczne nadal działały; Jingdezhen nie stało się jeszcze przemysłowym centrum, jakim byłoby w okresie Yuan i Ming.

Forma, glazura i powściągliwa estetyka

Wiele elitarnych tradycji Song wygląda inaczej niż późniejsza malowana porcelana Ming i Qing, ponieważ nacisk wizualny często leży na proporcji naczynia, kolorze glazury, teksturze, kruchości, jeśli jest częścią systemu glazury, i subtelnych efektach powierzchniowych. Dekoracja malarska jest ograniczona w wielu z tych elitarnych tradycji. Materiał i forma niosą przedmiot. Celadon Longquan jest tu głównym przykładem wizualnym: wysokowypalana południowa ceramika, w której zielonkawa glazura i oceniona glazura mają większe znaczenie niż narracyjne malowanie kobaltu. Met opisuje celadon Longquan jako ceniony za zrównoważone formy i lśniące błękitno-zielone glazury. Jest to opis jednej wpływowej tradycji, nie reguła, że wszystkie ceramiki Song były minimalistyczne. Produkcja Song była niezwykle zróżnicowana: ciemne czarki Jian do herbaty, malowane kamionki Cizhou i bladą ceramikę Ding i *qingbai* należy umieścić w tej samej dynastii co celadon.

*Wazon z celadonu dynastii Południowa Song, XIII wiek. Metropolitan Museum of Art, domena publiczna.*

Celadon, biała porcelana i qingbai

Trzy kategorie pomogą turystom zrozumieć oznaczenia Song bez zamieniania tej strony w fachowy traktat.

Celadon to wysokopalone naczynia z zielonkawą polewą, uzyskiwaną dzięki glazurze zawierającej żelazo i kontrolowanemu wypalaniu. Longquan to tradycja Song, która najbardziej wyraźnie pokazuje, dlaczego historia chińskiej porcelany nie może być sprowadzona do dekoracji w kolorze błękitu i bieli.

Biała porcelana obejmuje takie tradycje jak Ding, gdzie blada ceramika i stonowana dekoracja były kluczowe.

*Qingbai* odnosi się do naczyń z biało-niebieską polewą, silnie kojarzonych z Jingdezhen i okolicznymi wytwórniami. *Qingbai* jest częścią wcześniejszej historii Jingdezhen: blada, polerowana porcelana była już obecna przed tym, jak malowanie kobaltem z okresu Yuan stało się światowo słynnym produktem Jingdezhen.

Ceramika staje się ważnym towarem handlowym

Handel morski okresu Song uczynił ceramikę ważnym towarem eksportowym. Porty takie jak Guangzhou, Quanzhou, Hangzhou i Ningbo zajmowały się eksportem ceramiki jako znaczącą działalnością komercyjną. Wyroby ceramiczne krążyły po całej Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej oraz dalej. Badania British Museum wskazują na masowy eksport ceramiki w okresie Song i wsparcie rządowe dla handlu morskiego. Popyt rynkowy — nie tylko gusta dworskie — już wtedy kształtował produkcję wytwórni. Ta geografia handlowa jest punktem wyjścia dla transformacji Yuan: gdy Jingdezhen połączyło zasoby kamienia porcelanowego, specjalistyczną siłę roboczą i rynki dalekosiężne, zrobiło to na bazie istniejącego systemu eksportowego Song, nie na pustym południowym krajobrazie.

Yuan i Ming: Jingdezhen i rozkwit porcelany niebiesko-białej

Przejście ku Jingdezhen

Podczas dynastii Yuan (1271–1368) Jingdezhen w prowincji Jiangxi zaczął dominować w chińskiej produkcji porcelany. Muzeum Brytyjskie opisuje istotne zmiany, które nastąpiły na początku XIV wieku, gdy regionalne centra produkcji kamionki straciły na znaczeniu, a Jingdezhen wyłonił się jako wiodące na świecie centrum produkcji porcelany. Jingdezhen znajduje się w prowincji Jiangxi: lokalizacja przemysłowa zdefiniowana przez kamień porcelanowy, kaolin, infrastrukturę pieców i specjalistyczną siłę roboczą.

Jingdezhen funkcjonował jako system: dostęp do kamienia porcelanowego; wykorzystanie kaolinu; wykwalifikowana siła robocza; infrastruktura pieców; podział zadań produkcyjnych; oraz połączenia z rynkami krajowymi i międzynarodowymi. Materiały, technologia pieców i koncentracja przemysłowa lepiej wyjaśniają tę zmianę niż sama nazwa dynastii. Jingdezhen nie zastąpił wszystkich innych chińskich pieców. Inne centra ceramiczne nadal działały. To, co się zmieniło, to względna dominacja: produkcja porcelany coraz bardziej koncentrowała się tam, gdzie zasoby, praca i dystrybucja mogły działać na niezwykłą skalę. W 2026 roku UNESCO wpisało na listę światowego dziedzictwa miejsca przemysłu rękodzielniczego porcelany w Jingdezhen, uznając system produkcji porcelany ukształtowany przez surowce, technologię pieców, specjalistyczną pracę, organizację warsztatów i handel od X do XIX wieku. Jingdezhen stał się jednym z najbardziej wpływowych historycznych centrów porcelany w Chinach, ponieważ materiały, praca, piece i rynki zbiegły się tam.

Yuan niebiesko-biała porcelana

Niebiesko-biała porcelana Yuan wykorzystuje pigment kobaltowy malowany na korpusie ceramicznym, przezroczystą polewę nakładaną na dekorację i wypalanie w wysokiej temperaturze. Dojrzała produkcja niebiesko-białej porcelany w Jingdezhen rozwinęła się w XIV wieku. Istniały wcześniejsze precedensy niebiesko-białej porcelany, ale dojrzała niebiesko-biała porcelana Jingdezhen rozwinęła się podczas dynastii Yuan. V&A stwierdza, że istniały precedensy niebiesko-białej porcelany z okresu Tang, ale garncarze z Jingdezhen znacznie udoskonalili technologię podczas dynastii Yuan. Met identyfikuje rozkwit kobaltowo-niebieskiej porcelany Jingdezhen w XIV wieku jako jedno z głównych wydarzeń w historii ceramiki. Historia jest stopniowa: kobalt, polewa, organizacja warsztatów Jingdezhen i sieci handlowe połączyły się.

Te sieci handlowe łączyły Chiny i świat islamski. Kobalt i inne materiały przenikały do Chin; chińska ceramika eksportowana była za granicę; obce formy i pomysły dekoracyjne wracały do produkcji. Wiele dużych obiektów niebiesko-białej porcelany Yuan zostało wyprodukowanych na rynki międzynarodowe. Kupcy dworscy, krajowi i eksportowi już kształtowali formy i dekoracje. Poniższa płytka jest wizualnym przykładem tej transformacji: porcelana Jingdezhen, kobalt pod przezroczystą polewą, środek XIV wieku.

*Niebiesko-biała porcelanowa płytka z rybami, Jingdezhen, dynastia Yuan, środek XIV wieku. The Metropolitan Museum of Art, Domena Publiczna.*

Cesarskie piece Ming i patronat dworski {#ming-imperial}Dynastia Ming została założona w 1368 roku. Produkcja w Jingdezhen zaczęła być ściślej związana z dworem cesarskim. Zamówienia cesarskie i kontrola jakości bardziej zintegrowały porcelanę z politycznym mecenatem. Rozwinęły się style charakterystyczne dla poszczególnych okresów panowania. Niebiesko-biała porcelana pozostała głównym medium, podczas gdy pracownie kontynuowały eksperymenty z miedzianą czerwienią, jednobarwnymi glazurami, *doucai* i emaliowanymi dekoracjami. Wczesne okresy panowania Ming często wymieniane na etykietach muzealnych to Yongle, Xuande i Chenghua. Te nazwy oznaczają okresy produkcji i kampanie jakościowe, a nie biografie cesarzy. Mecenat cesarski dynastii Ming ściślej powiązał produkcję porcelany w Jingdezhen z zapotrzebowaniem dworu, nie czyniąc z niego jedynego rynku.

*Waza z niebiesko-białej porcelany z wizerunkiem uczonego Zhou Dunyi, Jingdezhen, okres Ming, 1587 rok. The Metropolitan Museum of Art, Domena Publiczna.*

Waza z 1587 roku, oznaczona znakiem Wanli, pokazuje, do czego doszedł system w późniejszym okresie Ming: porcelana plus Jingdezhen plus cesarska kultura plus malowana narracja plus produkcja niebiesko-biała, wszystko w jednym obiekcie. Jest to rozwinięty przemysł, a nie mit pochodzenia.

Mingowska porcelana staje się globalnym towarem

Mingowska porcelana z Jingdezhen stała się globalnym towarem dzięki nakładającym się systemom handlowym: handlowi z Azją Południowo-Wschodnią, popytowi japońskiemu, rynkom Bliskiego Wschodu, portugalskiemu handlowi morskiemu, a później holenderskim i innym europejskim sieciom handlowym. Formy i wzory dekoracyjne były czasem dostosowywane do potrzeb zagranicznych nabywców. V&A dokumentuje szeroki eksport chińskiej niebiesko-białej porcelany do Japonii, Korei, Azji Południowo-Wschodniej, Afryki, Bliskiego Wschodu i Europy. Handel przenosił chińską ceramikę za granicę i sprowadzał zagraniczny popyt do pracowni w Jingdezhen. To właśnie dlatego mingowska porcelana jest znana poza Chinami.

Dynastia Qing: Cesarska Porcelana, Nowe Emalie i Globalny Handel

Odbudowa produkcji po przejściu z Ming do Qing

Zaburzenia polityczne wpłynęły na produkcję w Jingdezhen podczas przejścia z okresu Ming do Qing w XVII wieku. Produkcja następnie się odrodziła. Qingowscy władcy odbudowali i rozwijali cesarską produkcję ceramiczną. Jingdezhen pozostało centralnym punktem. Jest to historia produkcji, a nie polityczna historia podboju Qing. Przyczynowy ciąg to mecenat plus koncentracja przemysłowa: gdy powróciły cesarskie zamówienia i infrastruktura pracowni, Jingdezhen mogło ponownie zaopatrywać rynki cesarskie, krajowe i eksportowe.

Cesarska porcelana okresu Kangxi, Yongzheng i Qianlong

Kangxi, Yongzheng i Qianlong zasługują na uwagę, ponieważ reprezentują ważny okres cesarskiej produkcji ceramicznej. Nie definiują one jednak całej porcelany Qing. Istniały również proste monochromatyczne wyroby i powściągliwe wzornictwo.

Okres Kangxi

Okres Kangxi jest kojarzony z technicznie mocną niebiesko-białą porcelaną, paletami *famille verte*, jednobarwnymi glazurami i wznowioną na dużą skalę produkcją po przejściu. Odbudowa pracowni i popyt dworski razem wyjaśniają wielkość produkcji.

Okres Yongzheng

Produkcja w okresie Yongzheng jest często omawiana ze względu na wyszukane formy naczyń, wyrafinowane glazury i ściśle kontrolowaną cesarską produkcję. *Famille rose* / *fencai* rozwinęło się pod koniec okresu Kangxi i osiągnęło wysoki poziom wyrafinowania za panowania Yongzheng i Qianlong, umożliwiając szerszą paletę nieprzezroczystych kolorów. Nacisk kładziony jest na kontrolę — formy, glazury i emalie — a nie na twierdzenie, że każdy obiekt Yongzheng jest *famille rose*.

Okres Qianlong

Zlecenia Qianlonga charakteryzują się techniczną wirtuozerią, zawiłym zdobieniem, imitacją innych materiałów oraz złożonymi połączeniami technik szkliwienia i emaliowania. Cesarskie zlecenia zachęcały pracownie do prezentacji umiejętności. Jednocześnie w Jingdezhen kontynuowano komercyjną produkcję dla kupców krajowych i na eksport. Wirtuozerię na dworze i wielkość produkcji na rynki nie można uznać za sprzeczność w przemyśle porcelany.

Famille verte i famille rose

*Famille verte* to termin zachodniego kolekcjonerstwa odnoszący się do palety, w której szczególnie wyraźne są zielone emalie.

*Famille rose* to termin zachodniego kolekcjonerstwa dla porcelany używającej palety mocno kojarzonej z nieprzezroczystym różem i pokrewnymi kolorami emalii.

Są to klasyfikacje europejskie/zachodnie, nie oryginalne chińskie nazwy dynastii dla wszystkich takich wyrobów. Pomagają one zwiedzającym muzeów nazywać rodziny nadglazurowych emalii. Nie oznacza to, że *famille rose* była czysto europejskim wynalazkiem, ani że qingowska porcelana równa się tylko różowej emalii. Wpływy pigmentów i emalii międzykulturowych należy podawać ostrożnie: technologia rozwijała się w cesarskich i komercyjnych pracowniach Jingdezhen, a francuskie etykiety kolekcjonerskie pojawiły się później jako sposób na grupowanie tego, co już posiadały zachodnie kolekcje.

*Jingdezhen porcelanowa waza z kolorowymi nadglazurami, dynastia Qing, okres Qianlong, XVIII wiek. The Metropolitan Museum of Art, Domena Publiczna.*

Porcelana dla dworu, kupców krajowych i na eksport

Porcelana qingowska nie była produkowana wyłącznie dla cesarzy. Cesarskie wyroby, krajowa produkcja komercyjna i eksport za granicę współistniały. Zamówienia europejskie adaptowały obce formy i motywy zdobnicze; wpływy płynęły również w drugą stronę, gdy chińska i europejska ceramika obserwowały się nawzajem. The Met zauważa, że ceramika qingowska obejmowała zarówno przedmioty produkowane głównie do użytku cesarskiego, jak i porcelanę eksportowaną w bardzo dużych ilościach. V&A dokumentuje rosnący europejski handel porcelaną i chińską produkcję dostosowaną do zagranicznych nabywców. Rynki dworskie, krajowe i eksportowe wszystkie miały znaczenie. Materiały, harmonogramy wypału w piecach, wypalanie emalii i specyfikacje nabywców wyjaśniają, dlaczego waza Qianlonga dla pałacu i serwis obiadowy dla europejskiej firmy handlowej mogą mieć wspólne pochodzenie z Jingdezhen bez tego samego zlecenia.

Koniec cesarskiego systemu ceramicznego

Dynastia Qing kończy się w 1911 roku. Jingdezhen i inne chińskie centra ceramiczne kontynuowały produkcję po upadku rządów cesarskich w 1911 roku, rozwijając nowoczesne i współczesne tradycje wykraczające poza chronologię omawianą tutaj.

Zobacz chińską porcelanę w Pekinie

Wiele z historycznych wydarzeń opisanych powyżej można poznać dzięki cesarskiej ceramice w Pekinie, zwłaszcza porcelanie z okresu Ming i Qing w Muzeum Pałacowym. Zobacz Porcelana Zakazanego Miasta i ceramika Muzeum Pałacowego. Turyści, którzy potrzebują pomocy w wyborze czasu i trasy, mogą również zapoznać się z Prywatnym zwiedzaniem Zakazanego Miasta.

Kontynuuj z chińską porcelaną

• Poradnik po chińskiej porcelanie i ceramice
• Chińskie sztuki i rzemiosło
• Porcelana w Zakazanym Mieście i ceramika w Muzeum Pałacowym

Źródła i dalsza lektura

• British Museum — chińska ceramika; porcelana datowana na około 600 rok n.e.; Jingdezhen; produkcja cesarska, krajowa i eksportowa
• The Metropolitan Museum of Art — tradycje neolityczne, ceramika wysokotemperaturowa z dynastii Shang, celadon z okresu Song, porcelana niebiesko-biała z okresu Yuan i emalie z okresu Qing; fotografia obiektów na zasadzie Open Access
• Victoria and Albert Museum — chińska porcelana niebiesko-biała, udoskonalenia z okresu Yuan i globalna dystrybucja
• UNESCO World Heritage Centre — miejsca przemysłu rękodzielniczego porcelany w Jingdezhen